Ustawa o samorządzie powiatowym przenosi podstawowe treści z ustawy o samorządzie gminnym na szczebel powiatu. Powiat posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne o charakterze ponad-gminnym. Zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin, a mają mieć charakter uzupełniający. Mieszkańcy powiatu mogą podejmować rozstrzygnięcia bezpośrednio poprzez referendum lub za pośrednictwem organów powiatu, którymi są:
-    rada powiatu - organ uchwałodawczy i kontrolny,
-    zarząd powiatu - na jego czele stoi starosta.
Miastem na prawach powiatu (tzw. powiat grodzki) jest miasto liczące ponad 100 tysięcy mieszkańców oraz miasto, które przestało być siedzibą wojewody po reformie terytorialnej kraju. Funkcje organów powiatu w takich miastach sprawuje rada miasta i zarząd miasta.